88/9/1

 

انجمن مستندسازان جشنواره‌ «سینما حقیقت» اخیر و تحریم آن را بررسی كرد

انجمن مستند‌سازان سینمای ایران بعداز ظهر روز گذشته شنبه (30 آبان‌ماه) در قالب جلسه‌‌ای به بررسی دلایل تحریم جشنواره‌ی سینماحقیقت پرداخت.

در ابتدای این جلسه بهرام عظیم‌پور نایب رئیس این انجمن به ارائه‌ی گزارش كار انجمن مستند‌سازان در ماه‌های اخیر پرداخت و در نهایت به بحث ممنوع‌الخروج شدن مجتبی میرتهماسب رسید كه این موضوع برای مدتی دستمایه‌ی بحث و گفت‌وگوی حاضران جلسه قرار گرفت.

در ادامه‌ی این جلسه مجتبی میرتهماسب به عنوان رییس انجمن مستند‌سازان به ذكر توضیحاتی درباره‌ی تحریم جشنواره‌ی سینماحقیقت پرداخت و گفت: نكته‌ای كه باید مورد توجه قرار گیرد آن است كه در این تحریم انجمن مستند‌سازان نقشی نداشته است و این مستندسازان به صورت افراد حقیقی بوده‌اند كه دست به تحریم زده‌اند.

او ادامه داد: البته تمام پنج عضو هیات مدیره‌ی انجمن مستند‌سازان از امضا‌كنندگان بیانیه‌ی تحریم بوده‌اند، اما با این وجود بیانیه از طریق انجمن مطرح و پیگیری نشده است.

رییس انجمن مستند‌سازان در بخش دیگری از این جلسه به كم‌بودن تعداد افراد حاضر در سالن اشاره كرد و گفت: تصور بنده این بود كه چون این بحث بسیار جدی و داغ است، اسقبال خوبی برای حضور شود. حتی ما از برخی امضا‌كنندگان این بیانیه هم دعوت كرده بودیم كه دراین جلسه حضور یابند و به ذكر توضیحات خود بپردازند، اما متاسفانه آنها در جلسه حاضر نشده‌اند.

میرتهماسب هم‌چنین از دعوت انجمن از محمد آفریده مدیرعامل قبلی مركز گسترش سینمای مستند و تجربی به این جلسه خبر داد و افزود: ما برای ارائه‌ی این بحث‌ها از برگزار‌كننده‌ی جشنواره خواسته بودیم كه در زمان برگزاری جشنواره وقتی به ما بدهد تا به بیان دلایل خود بپردازیم چرا كه با توجه به سوء‌تفاهم‌های ایجاد شده لازم می‌دانستیم كه به ذكر توضیحات خود بپردازیم و از تحریم انجام شده دفاع کنیم.
محمد آفریده در گفت‌وگوی شفاهی با ما این موضوع را پذیرفت و پس از آن زمانی كه مرتضی رزاق‌كریمی به عنوان دبیر افتخاری این جشنواره انتخاب شد او هم قول همكاری داد، اما متاسفانه در زمان برگزاری جشنواره به ما گفته شد كه زمان كافی برای برگزاری این جلسه وجود ندارد. لذا انجمن مستند‌سازان تصمیم گرفت تا پس از جشنواره‌ی سینماحقیقت در قالب جلسه‌ای صنفی به بررسی این موضوع بپردازد تا موافقین و مخالفین تحریم به ذکر دلایل خود بپردازند.

میرتهماسب در ادامه‌ی این جلسه اظهار كرد: ما نمی‌توانیم هر آنچه را كه دوست داریم منتسب به صنف خود كنیم. بنده به عنوان عضو هیات مدیره‌ی انجمن نمی‌توانم به دلایل شخصی انجمن را درگیر كنم؛ چرا كه در جامعه‌ای زندگی می‌كنیم كه برخورد دولت با ما به هیچ عنوان قابل پیش‌بینی نیست. ما اگر در آن زمان احساس می‌كردیم انجام این كار از طریق صنف نتیجه‌ی بهتری دارد و به صلاح است، حتما این كار را می‌كردیم، اما واقعیت این است كه پیگیری این‌گونه موضوعات از طریق صنف كار درستی نیست و ممکن است موجب تضعیف صنف شود.

كارگردان مستند «بانوی گل سرخ» در ادامه با اشاره به استعفایش از مدیریت انجمن مستند‌سازان عنوان كرد: احساس می‌كردم كه برخی مسائل مربوط به بنده از جمله ممنوع¬الخروج شدن من به پای صنف گذاشته ‌شود برای همین تصمیم به استعفا گرفتم، اما استعفای بنده مورد قبول هیات مدیره قرار نگرفت.

میرتهماسب در پاسخ به یكی از مستند‌سازان كه علت عدم همکاری انجمن مستند‌سازان با سومین جشنواره‌ی سینماحقیقت را جویا شده بود گفت: ما سال گذشته در این جشنواره حضوری فعال داشتیم. در بازار بین‌الملل غرفه داشتیم، كارگاه آموزشی برگزار کردیم، در صندوق مستند مشاركت داشتیم، در هیات های انتخاب و داوری نماینده داشتیم، حتی در خود سینما فلسطین میزی به ما اختصاص داده شده بود، اما امسال قرار نبود هیچ یك از این اتفاقات صورت گیرد. برای همین انجمن مشاركتی برای برگزاری این جشنواره نداشت كه بخواهد لوگوی خود را ارسال كند.

رییس انجمن مستند‌سازان در بخش دیگری از این جلسه عنوان كرد: آقای آفریده دو سال پیش عنوان كردند كه مركز گسترش از حالت یك ساختار دولتی خارج شده و اداره‌ی آن به شكل هیات امنایی صورت می‌گیرد، برای همین ما خواستار اساسنامه‌ی جدید مركز شدیم، اما از همان زمان تاكنون آقای آفریده چنین اساسنامه‌ای را به ما ارائه نكرده است.

او ادامه داد: پیش از جشنواره‌ی سینماحقیقت میان ما و مسوولان مركز جلسه‌ی مشتركی برگزار شد و در قالب آن جلسه عنوان كردیم كه مدیران مركز هیچ یك از خواسته‌های صنوف را رعایت نكرده‌اند. اگر این مركز به‌ شیوه‌ی هیات امنایی اداره می‌شود، پس چرا صنوف در آن نقشی ندارند؟ آیا این درست است كه صنوف را در سیاستگذاری‌ها مشارکت ندهند و در زمان برگزاری جشنواره تنها به لوگوی ما اکتفا کنند. حتی اعضایی که شورای مستند مرکز گسترش را تشکیل داده اند، نماینده ی صنوف مرتبط خود نیستند و به صورت حقیقی دعوت به کار شده اند.

او ادامه داد: متاسفانه مدیریت قبلی مركز گسترش تمام این بدنه را به‌شكل دولتی تعریف كرده و صنوف را به داخل این تشكیلات راه نداده است در حالی که اعلام شده است که مرکز ساختار خصوصی پیدا کرده است. جشنواره‌ی سینماحقیقت هم همان‌طور كه همه‌ی ما می‌دانیم یك جشنواره‌ی دولتی است، اما در بخش بین‌الملل به عنوان یك NGO‌ غیر دولتی معرفی شده است.

آقای آفریده شهریورماه در قالب مصاحبه‌ای عنوان كرده بود كه با قلبی آرام و مطمئن از مركز می‌رود حال بنده به ایشان می‌گویم كه شما با این بنای دولتی كه مستحکم کرده اید چگونه با قلبی آرام و مطمئن می‌روید؟!!

میرتهماسب درادامه بار دیگر به بیان دلایل تحریم جشنواره‌ی سینماحقیقت پرداخت و عنوان كرد: مهم‌ترین گلایه‌ی ما این بود كه به عنوان مستند‌ساز نتوانستیم در آن دوره‌ی پرالتهاب حضور خود را ثابت كنیم. طی دوره‌ای ما دستگیری‌های متعددی را شاهد بودیم و از اعضای صنف ما بسیاری افراد كتك خوردند و یا دوربین‌های آنها ضبط شد در حالی که مجوز فیلمبرداری داشتند. در کنار آن یکی دو مستندساز هم به زندان‌ افتاده بودند. پس از این اتفاقات ما به واسطه‌ی تفاهم نامه‌ای كه با نیروی انتظامی داشتیم با آنها تماس گرفتیم و درخواست ملاقات حضوری كردیم، اما علی رغم اهمیت موضوع، زمان برگزاری این دیدار 25 روز طول كشید و در نهایت هم این دوستان توصیه کردند که فعلاً مستندساز بودن تان را فراموش کنید. یعنی ما را نامحرم می دانستند.

او ادامه داد: آقای آفریده بعدها در قالب مصاحبه ای گفته بودند كه اگر افرادی دچار مشكل شده‌اند دلیل این بوده كه نیروی انتظامی به آنها مجوز نداده است. اما واقعیت آن است كه آنها نقش ما مستند‌سازان را حذف کردند و ما به این موضوع معترض شدیم. ما همه راه‌ها را رفتیم و به بن‌بست رسیدیم، لذا تصمیم گرفتیم كه در اولین راهكار جشنواره‌ی سینما حقیقت را تحریم كنیم. بنده به شخصه هنوز پس از گذشت این چندماه در پای این تحریم ایستاده‌ام چرا كه وقایعی كه طی پنج ماه گذشته بر من و بر ما گذشته را نمی‌توانم فراموش كنم.

رییس انجمن مستندسازان در بخش دیگری از این جلسه عكس‌العمل‌های مسوولان مركز گسترش را از دلایل دامن‌زدن به مسائل دانست و گفت: دوستان مركز عنوان كردند كه ما در تنظیم این بیانیه و در اقدام خود شتاب‌زده برخورد كرده‌ایم، حال آیا واقعا ممكن است كه تمام 160 نفر امضا‌كنندگان این بیانیه شتاب‌زده عمل کرده باشند؟ یا گفته شده بود که تحریم کنندگان همه ی سینمای مستند نیستند. در حالی که اگر تعداد را در نظر نگیریم و فقط به وزن مخصوص و اعتبار امضاکنندگان نگاه کنیم حداقل نود درصد سینمای مستند ایران را شامل می شود.

وی در عین حال عنوان كرد: من به عنوان یکی از تحریم‌كنندگان این جشنواره معتقدم كه این حداقل كاری بوده است كه می‌توانستیم انجام دهیم. ما با یك بدنه‌ی دولتی مواجه بودیم كه به سمت ما یورش‌آورده بود و اولین چیزی كه برای مقاومت پیش‌روی ما قرار داشت جشنواره‌ی سینما حقیقت بود.

او در پاسخ به این‌كه چرا این افراد جشنواره‌های دیگر را تحریم نكرده‌اند توضیح داد: این سوء‌تفاهم را مركز گسترش دامن زد. ما همواره می‌گفتیم كه جشنواره‌ی سینماحقیقت چیزی نیست كه مركز و یا دولت بخواهد آن را مال خود كند و من در پاسخ به این‌كه برخی دوستان می‌گویند چرا جشنواره‌های دیگر را تحریم نكرده‌اید باید بگویم كه هیچ یك از این جشنواره‌ها برای ما به اندازه‌ی سینماحقیقت اهمیت نداشته و ندارد.

میرتهماسب در بخش دیگری از صحبت‌هایش این حركت را مهم‌ترین حركت تاریخی مستند‌سازان طی دو دهه¬ی اخیر دانست و گفت: اكنون گاهی شاهدیم كه مسوولان مركز می‌گویند كه چرا افرادی كه این جشنواره را تحریم كرده‌اند با پول مركز فیلم می‌سازند؟ من باید در پاسخ بگویم كه این پول نه متعلق به مركز است و نه حتی دولت، بلكه این از پول از آن بیت المال و خود ماست كه آن را به سختی از دولت پس می‌گیریم.

رییس انجمن مستند‌سازان در پایان صحبت‌هایش هم خاطرنشان كرد: مركز گسترش سینمای مستند و تجربی به عنوان تهیه كننده برخی فیلم ها به افراد قول می دهد كه فیلم‌های آنها را در صورتی كه مایل نبودند به نمایش نگذارند، اما برخلاف این قول‌ها شاهد بودیم كه مركز فیلم چند تن از تحریم‌كنندگان را در جشنواره‌ی سینما حقیقت به نمایش گذاشت. به هرحال اگر برای ما این جشنواره اهمیت نداشت آن را تحریم نمی‌كردیم و امروز هم برای این بحث‌ها اینجا نبودیم.

در بخش‌های دیگر این نشست مستند‌سازان حاضر در جلسه به ذكر نقطه‌ نظرات خود پرداختند. فرهاد ورهرام در این باره عنوان كرد: بنده از افرادی بوده‌ام كه این بیانیه را امضا كرده‌ام؛ اكنون هم امضایم را پس نمی‌گیرم اما پس از این بیانیه بی‌اخلاقی‌هایی صورت گرفت كه شاید زشت‌ترین چیزی باشد كه طی این سال‌ها در سینمای مستند دیده‌ایم.

او ادامه داد: احساس می‌كنم كه تناقضی در صحبت‌های میرتهماسب وجود دارد، این‌كه گفته می‌شود ما سینماحقیقت را به این دلیل تحریم می‌كنیم كه نتوانسته‌ایم فیلم بسازیم حرف درستی نیست، شاید دراین زمینه ما كم‌كاری كرده باشیم چرا كه همه‌ی ما دیدیم كه در آن برهه حساس سینمای موبایلی چگونه كار خودش را كرد. من به شخصه معتقدم كه كم‌كاری از خود ماست و در خیلی جاهای دیگر هم در چنین مواردی اوضاع به همین شكل است، اما افراد كار خود را به هرشكلی كه شده انجام می‌دهند.

ورهرام در ادامه اظهار كرد: اكثریت ما فكر می‌كردیم كه این بیانیه از طریق انجمن مستند‌سازان بیرون آمده، اما اكنون شاهدیم كه این اقدام كاملا غیرصنفی است. حال آنكه به شخصه معتقدم این تحریم باید از سوی صنف صورت می‌گرفت.

این مستند‌ساز در ادامه بار دیگر به بی‌اخلاقی‌هایی كه دراین باره صورت گرفت اشاره كرد و گفت: در این مدت افراد مختلفی در سایت‌ها و روزنامه‌های مختلف نامه‌هایی نوشتند و به افراد پیشكسوتی مانند منوچهر طیاب اتهامات مختلفی وارد كردند همین موضوع باعث شده است كه اكنون نسل جوان دیگر مانند گذشته به ما اعتماد نداشته باشد و شاید یكی از دلایلی كه جمعیت امروز تا این اندازه كم است ریشه در همین موضوع داشته باشد.

ورهرام در پایان صحبت‌هایش هم خاطرنشان كرد: صد‌درصد تحریم جشنواره‌ی سینماحقیقت اشتباه و غیرصنفی بوده و موجب ضربه‌خوردن به صنف شده است.

میرتهماسب هم پس از صحبت های ورهرام عنوان كرد: برخی افراد پس از امضای این بیانیه در مراسم مختلف جشنواره سینما حقیقت حضور پیدا كردند و یا حتی در هیات های داوری و انتخاب جشنواره های دیگر رفتند كه به نظر بنده این نوع برخورد اقدام درستی نبوده است.

سحر سلحشور هم در این جلسه از این‌كه انجمن مستند‌سازان لوگوی خود را برای جشنواره‌ی سینماحقیقت ارسال نكرده گله كرد و در نهایت پرسید: اكنون این تحریم چه دستاوردی برای ما به دنبال داشته است؟ آیا فكر نمی‌كنید اگر جشنواره را تحریم نمی‌كردیم و آثار خود را می‌فرستادیم و جشنواره آنها را رد می‌كرد جای اعتراض بیشتری داشتیم.

بهرام عظیم‌پور هم به تحریمی كه در عرصه‌های مختلف هنری صورت گرفته بود اشاره كرد و گفت: هنرمندان در كشورهای مختلف در مواقعی احساس می‌كنند كه حركتی موثر دارند و گاه تصمیم می‌گیرند كه برای تاثیر‌گذاری بیشتر به شكل صنفی عمل كنند یا زمانی مصلحت را در این می‌بینند كه فعالیت‌های خود را به شیوه‌ی غیرصنفی پیگیری كنند.

وی در پاسخ به مطلبی كه چرا جشنواره ی فجر را تحریم نكردید عنوان كرد: عده‌ای از همین الان جشنواره‌ی فجر را تحریم كرده‌اند. در عرصه‌های دیگر هم شاهد مواردی از این دست بوده‌ایم. به هرحال ما در مقاطع زمانی مختلف صلاح می‌بینیم كه واكنش‌هایی نشان دهیم، اما با همه‌ی این حرف‌ها احساس بنده این است كه پس از تحریم جشنواره‌ی سینما حقیقت مستند‌سازان قوی‌تر شده‌اند و همه‌ی ما شاهد بودیم كه جشنواره‌ی سینما حقیقت اگر رونق و شكوهی دارد این شكوه به‌دلیل حضور فیلمسازان است. البته فراموش نكنیم كه ما در همان بیانیه خود گفتیم ما اگرچه انتقاداتی به مدیریت مركز داشته و داریم اما این تحریم ارتباطی با مدیریت جشنواره و یا مركز گسترش سینمای مستند و تجربی نداشته است.

به گزارش ایسنا، در بخشی از این نشست هم بحثی مبنی بر لایحه‌ی نظام سینمایی مطرح شد و مستند‌سازان مختلف از جزییات این طرح سوالاتی پرسیدند.

مجتبی میرتهماسب به عنوان رییس انجمن مستند‌سازان در پاسخ به این سوال‌ها عنوان كرد: این متن را خانه سینما بدون هماهنگی با صنوف نوشته بود و در آن نسبت به سینمای مستند كم‌لطفی‌هایی دیده می‌شد. ما فكر كردیم و می‌كنیم كه به هرحال حذف مركز در این مقطع و بدون ایجاد جایگزین مناسب به ضرر مستند‌سازان است.

منبع: ایسنا